De 10 leugens van een controlefreak

Wil je altijd je best doen? Moet alles perfect zijn? Wanneer kun je je dan ontspannen? Perfectionisme is heel vermoeiend. De controlefreak wil stiekem meer zelfvertrouwen. Maar dan moet eerst alles af zijn. Dit zijn de 10 zelfbedachte leugens van een controlefreak.

1. Pas als alles af is, kan ik me ontspannen.
Een mooi streven, maar er komt nooit een moment dat alles af is. Wanneer kun je je dan werkelijk ontspannen? Alleen aan het einde van de dag? Alleen aan het einde van het jaar? Dat betekent dat je in alle andere momenten dus gespannen bent. En dat kan nooit de bedoeling zijn.

De controlefreak rent als een muis in een tredmolen. In de hoop dat ooit de finish wordt bereikt. Maar het doel van een tredmolen is om de muis in beweging te houden. Er is geen finish. Er is alleen maar beweging. En dat is fijn, want dan hoeft de controlefreak niet na te denken. Als je continu bezig blijft,hoef je je niet af te vragen of dat wel zin heeft.

2. Als ik het niet zelf doe, gaat het fout.
Dit zie je vaak bij mensen die niet kunnen delegeren. Ze zijn ervan overtuigd dat alleen zij het perfect doen, dus doen ze alles. Er is niet genoeg vertrouwen in andere mensen.

En toegegeven, anderen doen het nooit zo perfect als de controlefreak zelf. Het resultaat is dat deze alles zelf doet en in het proces compleet opbrandt. Een burn-out is vaak het gevolg van het negeren van je eigen grenzen. En als iemand geen grenzen heeft, is het de controlefreak wel.

3. Ik moet verantwoordelijkheid nemen.
Dat siert de controlefreak: het is niet iemand die voor de verantwoordelijkheid wegloopt. Het gevolg is dat ze overal verantwoordelijk voor willen zijn: zelfs voor de acties en keuzes van anderen.

Verantwoordelijkheid nemen is goed. Maar nooit ten koste van je geluk. Want dat is vaak het geval: door overal mee bezig te zijn, is de controlefreak nooit bezig met zijn of haar eigen behoeften. Daar komen ze nooit aan toe.

4. Het moet perfect zijn.
Ja, gewoon goed is niet genoeg. Er is namelijk maar één manier om de keukenkastjes in te ruimen, maar één manier om de kerstboom op te tuigen. Er is maar één manier om een effectieve meeting te hebben en maar één manier om van A naar B te gaan. En dat is de perfecte manier. Een andere manier werkt gewoon niet goed.

Waarom zou je iets minder dan perfect doen? Nou, misschien omdat er dan meer tijd voor ontspanning is? Als je standaarden zo hoog zijn dat je er zelf ook niet bij kunt, dan moet je de rest van je leven op je tenen lopen. Heel vermoeiend! Je zou het bijna uitschreeuwen: ‘Help! Ik ben perfect!

5. Ik moet altijd mijn best doen.
Altijd? Elke dag, elke minuut, elke seconde? Ja, zo voelt het wel voor de controlefreak. Tijd voor ontspanning is er niet. Ontspanning is voor mensen die niet hun best doen, toch?

De kans dat de controlefreak echt ontspant, is klein. Maar de kans dat ze er de kantjes vanaf lopen is nog kleiner. Dus een beetje minder mag echt wel. Even een uurtje op de bank relaxen of gewoon eens een beetje dagdromen – waarom niet?

Omdat de controlefreak dan bang is lui te worden. En als je lui wordt, gaat het langzaam bergafwaarts totdat je uiteindelijk in de goot ligt. Want dat gebeurt er met mensen die hun verantwoordelijkheid niet nemen.

6. Als ik het goed doe, krijg ik waardering,
Als andere mensen zouden zien hoe goed de controlefreaks hun best doen, krijgen ze applaus. Daar doen ze het immers voor: meer waardering voor hun werk en voor henzelf. De controlefreak wacht op een staande ovatie, maar helaas, dat komt niet. Verbaasd vragen ze zich af of anderen wel zien wat ze hebben gedaan. En het antwoord is: nee. Anderen zijn daar nooit zo mee bezig. Dat valt tegen!

7. Ik kan overal invloed op uitoefenen.
Moet de wereld gered worden? Moeten anderen actie ondernemen? De controlefreak is al op weg! Moet er meer zon en warmte komen? Het liefst zou de controlefreak dat ook nog regelen. Dan zou het allemaal veel beter gaan.

Maar is dat wel zo? Wordt het wel zoveel beter door alles te controleren? En kunnen we dat wel? Uiteindelijk heeft de controlefreak alleen maar controle over zichzelf. Dat knaagt. Want in de rest van de wereld valt ook nog te verbeteren.

8. Door te piekeren los ik de problemen op.
De controlefreak is een expert in piekeren. Over alles moeten er zorgen gemaakt worden – want het zou eens fout kunnen gaan. Dan zijn we nog verder van huis. En piekeren helpt om dat te voorkomen, toch?

Mis! Piekeren helpt helemaal niets. Nog geen sikkepit. Als je piekert dat je niet alles af krijgt, krijg je het daarmee wel af? Nee toch? Daar moet je iets voor doen. “Als ik alle problemen heb opgelost, hoef ik niet meer te piekeren.” Misschien moet je juist stoppen met piekeren, zodat je alle problemen kunt gaan oplossen…

9. Ik wil meer controle.
Dat lijkt bijna een manische behoefte. Meer controle betekent minder onzekerheid. Want van onzekerheid, verrassingen of spontane acties houdt de controlefreak niet. Dat wordt het een chaos!

Maar uiteindelijk wil hij of zij niet meer controle, maar meer zelfvertrouwen. Als je vertrouwen hebt in jezelf, hoef je niet alles te controleren. Dan kun je loslaten en er vanuit gaan dat alles goed loopt. Omdat je vertrouwen hebt in je eigen vaardigheden. Meer zelfvertrouwen is de sleutel naar het loslaten van de controle.

10. Deze lijst is niet compleet.
Dat klopt, hij is niet compleet. Dus heb je hier de ruimte om de lijst aan te vullen. Dan weet je zeker dat het perfect is. En kun je daarna ontspannen!

Wil je leren de controle los te laten en meer te ontspannen? Bestel dan de volgende e-cursus:

Wordt ontspannen en positiefLaat je zorgen los in slechts 9 weken!
Negatief denken, stress en zorgen voorkomen dat je je goed voelt en geniet van je leven. Wil je meer ontspannen? Laat je stress dan los met deze online training en voel je weer vrolijk en positief! De training is gebaseerd op bewezen coaching technieken en is makkelijk via je e-mail te volgen. Word weer ontspannen snel en eenvoudig

Lijkt een ontspannen en positief leven je niet heerlijk? Het kan!

Ik hoor graag je ervaring of vraag over dit onderwerp 🙂

Op jouw succes!

Frank de Moei | Newstart.nl
Ik ben een professionele life-coach, gespecialiseerd in persoonlijke groei. Sinds 2008 heb ik meer dan 10.000 cursisten geholpen met het vinden van meer zelfvertrouwen, minder stress, betere relaties, leuker werk en meer geluk in hun leven. GRATIS E-BOEK | ONLINE TRAINING

29 antwoorden
  1. Angela
    Angela zegt:

    De helft van de 10 punten zijn op mij van toepassing en op dit moment ben ik heel erg bezig om mijzelf te veranderen. Dit kost mij best veel energie want de interne criticus plus de aangeleerde gewoonten willen nog maar moeizaam plaats maken.
    Maar ik ga ervan uit dat het mij uiteindelijk lukt en ik daardoor wat vrijer en stresslozer in het leven kom te staan.
    Chapeau voor je mooie en vooral informatieve site.

    Beantwoorden
  2. Mo
    Mo zegt:

    Klopt als een bus.
    Weet ik eindelijk in welke doelgroep ik mijzelf kan plaatsen.
    Ik hoop van hieruit en met deze gedachte een verandering te kunnen brengen in mijn manier van denken en doen!

    Lopen in een tredmolen & hopen de finish te bereiken zal niet werken!

    Groetjes. Mo

    Beantwoorden
  3. Frank
    Frank zegt:

    Beste Caroline, Angela en Mo,

    Dank voor jullie reacties.

    Je bewust zijn van overmatig controlegedrag is al de helft van het werk. Je kunt niet iets oplossen wat je niet erkent en door het te erkennen begin je automatisch het op te lossen…

    Door stap voor stap een heel klein beetje controle los te laten, merkt je dat er geen rampen gebeuren als je dat doet. Zo begint er langzaam verandering te komen.

    Het hoeft ook niet in één keer perfect te gaan 🙂

    Veel succes en met vriendelijke groet,
    Frank

    Beantwoorden
  4. R
    R zegt:

    Vraagje, ik heb een collega die echt controle freak is en perfectionist. Hoe ga ik met zo iemand om. Want is niet samen mee te werken. je doet alles fout of niet goed of probeert controle van mij over te nemen

    Beantwoorden
  5. Frank
    Frank zegt:

    Beste R,

    Helaas kunnen we andere mensen niet veranderen, dus ga ervan uit dat dit gedrag voorlopig zo blijft. Het enige dat je kunt doen is op een duidelijke maar vriendelijke manier laten weten wat je ervan vindt. En aangeven hoe je het graag anders zou zien. Tenslotte kun je ook vragen waarom hij of zij dit doet: misschien krijg je de werkelijke reden te horen en pas dan kun je de ander echt begrijpen.

    Veel succes
    Frank

    Beantwoorden
  6. Mijn man doet alles fout!
    Mijn man doet alles fout! zegt:

    Alle 10 punten van toepassing!
    (borderline lijkt er ook op zeg)

    UITEINDELIJK DOE JE HET NOOIT GOED!

    Ik kan niet koken, afwassen en stofzuigen;
    Ik heb waardeloze ouders & vrienden;
    Ik ben niet streng genoeg voor mijn kinderen;
    Ik heb altijd een weerwoord, en verdedig anderen te vaak;
    Ik sta te vaak voor anderen klaar en doe niets voor haar.

    Uiteindelijk ben ik een waardeloze… papa en dat vinden anderen en zeker haar vriendinnen ook! Helaas praat ze daar ook weer over!

    Beantwoorden
  7. Judith
    Judith zegt:

    Beste Frank,

    Ik beaam volmondig; ik ben een controlefreak pur sang. Dit weet ik al langer dan vandaag maar ik deed er altijd een beetje lacherig en soms zelfs ietwat trots over (“want ik heb m’n zaakjes tenminste wel altijd goed voor elkaar”).
    Ik begin me echter steeds meer te realiseren dat ik mezelf danig in de weg zit met mijn gedrag en dat het me steeds ongelukkiger maakt.

    De 10 leugens die je hierboven opsomt zijn allen op mij van toepassing en naast het feit dat ik er stiekem om moest gniffelen (ik voelde me “betrapt”) heb ik bij deze besloten er iets aan te gaan doen. Makkelijk zal het niet zijn vrees ik maar ik ben dit verplicht aan mijn 2 kinderen, mijn echtgenoot maar bovenal ook mezelf.

    Beantwoorden
  8. Frank
    Frank zegt:

    Beste Judith,

    Een mooi inzicht: perfectionisme is geen deugd, maar juist een blokkade 🙂

    Veel succes! Mocht je er niet uitkomen, dan kun je altijd contact opnemen voor een coachingsgesprek.

    Vriendelijke groet,
    Frank

    Beantwoorden
  9. christel
    christel zegt:

    Vroeger liet ik alles de boel, de boel. Alst niet gebeurde, dan gebeurde het niet. HEEL FOUT!
    Nu ben ik sedert (nog maar een jaar) veranderd van werkgedrag thuis. Ik woon al een tijd met mijn vriend samen en nu zeg ik : Wat ik kan, doe ik zelf en wat ik niet kan mag jij proberen. Gebeurt het niet , dan laat ik het doen. Door hier werk van te maken is er al veel gebeurt thuis. Maar je moet niet altijd de slaaf zijn van jezelf hé ,daarom:

    ps: Afsluitertje. Er staat een plaatje op mijn bureau:

    Héél af en toe krijg ik een aanval van werklust…
    Ik ga dan stil in een hoekje zitten wachten totdat de aanval voorbij is!

    Beantwoorden
    • Henk
      Henk zegt:

      Lekker je eigen ding doen, meid!
      Niet te diep nadenken over dit alles… hij is ziek, jij niet!
      Je kunt hem niet redden… zinloos.
      Heb ik decennia lang geprobeerd met mijn exemplaar.

      Maar zo’n freak is wel handig, hoor!
      Je stopt allerlei klusjes in zijn hoofd en… woef, daar snelt hij jouw en zichzelf weer mee voorbij. Als je hem handig stuurt doet hij lekker alles en kan jij lekker een ontspannen leven leiden (niet lijden).

      Trap vooral geregeld op zijn ego en je hebt voor jezelf een prachtig levenslang kado.

      Groeten,
      Henk

      Beantwoorden
  10. Frank
    Frank zegt:

    Beste Christine,

    Daar heb je helaas niet zo veel invloed op, verandering hang voornamelijk af van je echtgenoot zelf: als hij het wil, kan hij dat veranderen door bijvoorbeeld een afspraak te maken voor coaching. Jij en ik kunnen dat niet voor iemand anders bepalen. Hooguit kunnen wij voor onszelf bepalen hoe we omgaan met het controle-gedrag van een ander.

    Vriendelijke groet,
    Frank

    Beantwoorden
  11. Mirjam
    Mirjam zegt:

    een control freak checkt alles af, Facebook Hyves etc….. en confronteerd jou tegelijk met jou familie om jou een hak te zetten, jou in de val te lokken en het gevoel te hebben alles in de hand te hebben!!!! het maakt je kapot maar hem geeft het “t gevoel jou terecht gezet te hebben en alle onder controle te hebben. Hij lacht , jij huilt!!

    Beantwoorden
  12. Henkje
    Henkje zegt:

    In feite is de vergelijking met de muis die in de tredmolen loopt nog sympathiek bedoeld, want “mijn” controlefreak doet zelfs “nog” meer. Mijn muis doet er alles aan om zichzelf nog eens voorbij te steken.

    Vraag: Hoe kan ik mezelf helpen?
    Ik leef al 25 jaar samen met zo’n “ding” en een methode om daarmee te leven is om non en verbaal tegen hen JA te zeggen en terwijl je je omdraait je middenvinger in je open gesperde mond te steken… en lekker JOUW ding te “blijven” doen.

    NOOIT… ja NOOIT zul je er één honderdste van een centimeter in slagen om haar eventjes maar gelukkiger te krijgen door te gaan functioneren volgens haar principes of levenspatronen. Jij moet beseffen dat zij/hij zwaar ziek is en dat enkel zij/hij zichzelf kan genezen.

    Laat vooral jou levensvreugde niet vergallen door hun ziekte, hun ziekte symptoom heeft ook een zeer positieve invalshoek. Meestal vergaren zo’n mensen bergen geld, die zij nooit zelf zullen uitgeven… niemand verbiedt jou dit in hun plaats te doen?!

    Beantwoorden
  13. miranda
    miranda zegt:

    Hallo Frank,

    Pfff ff een domper hier. En ben gaan googlen. Toen kwam ik dit artikel tegen.
    Ik kan niet eens de vaatwasser uitpakken zonder dat hij t overneemt en dan ook nog commentaar hebben op mijn werkwijze. 4 rondjes om de auto om de deuren te checken.
    Altijd bang om in de schulden te komen.

    Ik verlies echt vaak mn geduld ervoor. Hoe kan ik hier nou mee omgaan?

    Gr M

    Beantwoorden
    • Frank
      Frank zegt:

      Beste Miranda,

      Controle komt voort uit angst, dus er is meer vertrouwen nodig om de controle los te laten.
      Wellicht dat het besef dat het allemaal te maken heeft met angst/twijfel je iets meer geduld geeft,
      want angst en twijfel zijn ontzettend menselijk 🙂

      Het is moeilijk, zo niet onmogelijk om je partner te veranderen als hij dit zelf niet wil.

      Wellicht geven de inzichten in het volgende artikel je wat aanknopingspunten
      die je kunt meenemen in jullie gesprekken:
      https://www.newstart.nl/blog/controle-loslaten-hoe-doe-je-dat/

      Veel succes en vriendelijke groet,
      Frank

      Beantwoorden
  14. albert
    albert zegt:

    Dag Frank,

    10 waarheden waar geen spijker tussen is te krijgen, herhaaldelijk gelezen, erg leerzaam.

    Bedankt. Albert – Assen

    Beantwoorden
  15. Anja
    Anja zegt:

    Nu ik dit lees denk ik dat mijn man ook zo is.
    Ik heb het er weleens met hem over en zegt dan dat het niet zo is.HEr is niets met hem aan de hand en wil ook niet in therapie want ik mankeer niets.
    Wat kan ik doen. Hij maakt het leven met hem steeds moeilijker voor mij.

    Beantwoorden
    • Frank
      Frank zegt:

      Beste Anja,

      Je kunt helaas niet iemand dwingen om aan zichzelf te werken.
      Dit hoeft overigens ook niet per se d.m.v. therapie. Er zijn legio mogelijkheden:
      coaching, een online cursus volgens, zelfonderzoek, een goed boek, etc, etc.

      Ik zou wèl aangeven waar je eigen grenzen liggen. Ook al kun je een ander
      niet dwingen te veranderen, je kunt wel duidelijk maken wat je accepteert en wat
      je niet accepteert in andermans gedrag.

      Veel succes en vriendelijke groet,
      Frank

      Beantwoorden
  16. Renger
    Renger zegt:

    Beste Frank,

    Maar wat als het de aanleg (van angst en onzekerheid) is, haar moeder haar in haar (beangstigende) greep heeft, zij het weer overdraagt op onze dochter, 3 keer per nacht naar de wc wegens spanning, etc. en gecombineerd is met jalousie en egoisme? Het is ondraaglijk, ik ga er lichamelijk en geestelijk onder door maar er zijn kinderen in het spel.

    Is het ook om te buigen in iets wat positief is voor mij. Gewoon positief, blij, tevreden?
    Zo niet, hoe moet ik de relatie beeindigen en mij aan haar onttrekken?

    Met vriendelijke groet,
    Renger

    Beantwoorden
    • Frank
      Frank zegt:

      Beste Renger,

      Dat zijn belangrijke vragen die niet in een paar woorden te beantwoorden zijn.
      Is het mogelijk om zelf helemaal blij en tevreden te zijn als je partner dat niet is?
      Dat is moeilijk, want ze beïnvloed je natuurlijk wel degelijk.

      Als je er geestelijk en lichamelijk aan onderdoor gaat, dan beïnvloed jouw stemming
      ook je kinderen. De beste manier om dit op te lossen, is als je partner het in zichzelf oplost,
      maar dat kun je helaas niet verplichten.

      Lees het volgende artikel om te bepalen hoe je ervoor staat en wat je eventueel kunt doen:
      https://www.newstart.nl/blog/wanneer-moet-je-afstand-nemen-in-je-relaties/

      Veel succes en vriendelijke groet,
      Frank

      Beantwoorden
  17. Corrie
    Corrie zegt:

    ook ik krijg de term vaak naar me toegeslingerd en ondanks dat ik een hekel heb aan hokjes, zijn er dus voor mensen zoals ik ook hokjes, fantastish voel me gelijk een stuk beter nu. Ik heb vroeger te vaak moeten horen dat als ik ergens aan begin het niet afmaak en omdat het nu allemaal wel af komt ben ik een controlefreak.

    Beantwoorden
    • Frank
      Frank zegt:

      Beste Corrie,

      Nee, geen hokjes alsjeblieft! 🙂
      Daar hebben we al genoeg van en niemand is eendimensionaal. Je kunt ook prima een beetje een controlefreak op één gebied zijn en heel relaxt op een ander gebied. Dus stop jezelf niet in een hokje – tenzij je je daar natuurlijk beter bij voelt, omdat het vorige hokje minder goed klonk 🙂

      Vriendelijke groet,
      Frank

      Beantwoorden
  18. Henk
    Henk zegt:

    Ik heb decennia lang meegedraait in de loopmolen van een controlefreak. Gevolg was, ik geraakte mezelf volledig kwijt en landde hard in een depressie. Mijn controlefreak niet… die bleef ongestoord maar verder freaken.
    Maar das gelukkig voor mij verleden tijd… hij mag lekker freaken zonder mij.
    Kan mij eigenlijk geen barst meer schelen, ik heb dik mijn deel gedaan door hem jaren bij te staan.

    Beantwoorden
  19. Henk
    Henk zegt:

    President Donald Trump is een perfect voorbeeld van een perfectionist en controlefreak.
    Zijn wil is wet en wie zich verzet wordt gestigmatiseerd.
    Als je in het begin een relatie begint met zo iemand dan ben je best gecharmeerd. Het lijken mensen te zijn die actie willen, initiatief nemen, te sturen, oplossingsgericht te gaan werken, risico’s te nemen. Vrij laat kom je tot het beseft dat het vrij eenzame angstige bekrompen mensen zijn. Die vooral naar zichzelf gericht zijn. Hun eigen spiegelbeeld is zelfs een concurrent, want het beeld dat zij via deze spiegel van zichzelf zien strookt vaak niet met het werkelijke beeld dat ze van zichzelf – innerlijk – al jaren vormen.

    Dus wie ben jij dan om dat beeld van hen te gaan veranderen.

    Beantwoorden

Trackbacks & Pingbacks

  1. […] Dit blogartikel was vermeld op Twitter door Tim Vanmarcke, Frank de Moei. Frank de Moei heeft gezegd: De 10 leugens van een controlefreak: 1. Pas als alles af is, kan ik me ontspannen. http://bit.ly/hfqwUT […]

Laat je reactie achter

Laat je reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.