De 10 leugens van een controle freak

Wil je altijd je best doen? Moet alles perfect zijn? Wanneer kun je je dan ontspannen? Perfectionisme is heel vermoeiend. De controle freak wil stiekem meer zelfvertrouwen. Maar dan moet eerst alles af zijn!

De controlefreak wilt het leven controleren, want dat is voor hem of haar de beste manier om niet onzeker te hoeven zijn.

Nu is het menselijk en begrijpelijk dat je onzeker bent, want het hele leven is onzeker. Maar het leven controleren, lukt je niet. Je kunt de wereld niet domineren om je beter te voelen over jezelf.

Dus beste controle freak of controlefreak: er is maar één manier voor je om te ontspannen en dat is… je beter te voelen over jezelf.

De online training Blijvend Zelfvertrouwen gaat je daarbij helpen.

Mocht je lekker door willen fantaseren over werelddominatie, dan zijn hier de 10 zelfbedachte leugens van een controle freak:

1. “Pas als alles af is, kan ik me ontspannen”, denkt de controle freak.

Een mooi streven, maar er komt nooit een moment dat alles af is. Wanneer kun je je dan werkelijk ontspannen? Alleen aan het einde van de dag? Alleen aan het einde van het jaar? Dat betekent dat je in alle andere momenten dus gespannen bent. En dat kan nooit de bedoeling zijn.

De controle freak rent als een muis in een tredmolen. In de hoop dat ooit de finish wordt bereikt. Maar het doel van een tredmolen is om de muis in beweging te houden. Er is geen finish. Er is alleen maar beweging. En dat is fijn, want dan hoeft de controle freak niet na te denken.

Als je continu bezig blijft,hoef je je niet af te vragen of dat wel zin heeft.
Als je continu bezig bent, hoef je niet na te denken over jezelf…

 

2. “Als ik het niet zelf doe, gaat het fout”, vindt de controle freak.

Dit zie je vaak bij mensen die niet kunnen delegeren. Ze zijn ervan overtuigd dat alleen zij het perfect doen, dus doen ze alles. Er is niet genoeg vertrouwen in andere mensen.

En toegegeven, anderen doen het nooit zo perfect als de controle freak zelf. Het resultaat is dat deze alles zelf doet en in het proces compleet opbrandt. Een burn-out is vaak het gevolg van het negeren van je eigen grenzen. En als iemand geen grenzen heeft, is het de controle freak wel.

Geen grenzen betekent spanning. En spanning zorgt voor onzekerheid. En onzekerheid zorgt voor meer spanning. Nu is de cirkel rond.


Wil je positief leven zonder stress?

Volg dan deze online Cursus Ontspannen.
Laat je zorgen los – en vind je innerlijke rust weer terug.
De cursus is gemakkelijk te volgen in je eigen tempo.
Meer dan 15.000 cursisten gingen je voor!

3. “Ik moet verantwoordelijkheid nemen.”

Dat siert de controle freak: het is niet iemand die voor de verantwoordelijkheid wegloopt. Het gevolg is dat ze overal verantwoordelijk voor willen zijn: zelfs voor de acties en keuzes van anderen.

Verantwoordelijkheid nemen is goed. Maar nooit ten koste van je geluk. Want dat is vaak het geval: door overal mee bezig te zijn, is de controle freak nooit bezig met zijn of haar eigen behoeften. Daar komen ze nooit aan toe.

4. “Het moet perfect zijn.”

Ja, gewoon goed is niet genoeg. Er is namelijk maar één manier om de keukenkastjes in te ruimen, maar één manier om de kerstboom op te tuigen. Er is maar één manier om een effectieve meeting te hebben en maar één manier om van A naar B te gaan. En dat is de perfecte manier. Een andere manier werkt gewoon niet goed.

Waarom zou je iets minder dan perfect doen? Nou, misschien omdat er dan meer tijd voor ontspanning is? Als je standaarden zo hoog zijn dat je er zelf ook niet bij kunt, dan moet je de rest van je leven op je tenen lopen. Heel vermoeiend! Je zou het bijna uitschreeuwen: ‘Help! Ik ben perfect!’

5. “Ik moet altijd mijn best doen”, denkt de controle freak.

Altijd? Elke dag, elke minuut, elke seconde? Ja, zo voelt het wel voor de controle freak. Tijd voor ontspanning is er niet. Ontspanning is voor mensen die niet hun best doen, toch?

De kans dat de controle freak echt ontspant, is klein. Maar de kans dat ze er de kantjes vanaf lopen is nog kleiner. Dus een beetje minder mag echt wel. Even een uurtje op de bank relaxen of gewoon eens een beetje dagdromen – waarom niet?

Omdat de controle freak dan bang is lui te worden. En als je lui wordt, gaat het langzaam bergafwaarts totdat je uiteindelijk in de goot ligt. Want dat gebeurt er met mensen die hun verantwoordelijkheid niet nemen.

6. “Als ik het goed doe, krijg ik waardering”, verwacht de controle freak.

Als andere mensen zouden zien hoe goed de controle freaks hun best doen, krijgen ze applaus. Daar doen ze het immers voor: meer waardering voor hun werk en voor henzelf. De controle freak wacht op een staande ovatie, maar helaas, dat komt niet. Verbaasd vragen ze zich af of anderen wel zien wat ze hebben gedaan. En het antwoord is: nee. Anderen zijn daar nooit zo mee bezig. Dat valt tegen!

7.” Ik kan overal invloed op uitoefenen.”

Moet de wereld gered worden? Moeten anderen actie ondernemen? De controle freak is al op weg! Moet er meer zon en warmte komen? Het liefst zou de controle freak dat ook nog regelen. Dan zou het allemaal veel beter gaan.

Maar is dat wel zo? Wordt het wel zoveel beter door alles te controleren? En kunnen we dat wel? Uiteindelijk heeft de controle freak alleen maar controle over zichzelf. Dat knaagt. Want in de rest van de wereld valt ook nog te verbeteren.

En toegegeven, dat is ook helemaal waar, de wereld kan nog een hoop verbeterd worden. Andere mensen maken heel veel fouten. Dingen kunnen efficienter. Sommige mensen maken er gewoon een puinhoop van. Maar hier is een briljant inzicht: Het hoeft helemaal niet perfect te gaan!

Het is veel belangrijker dat de controle freak zich kan ontspannen en gelukkig kan zijn. Ook als de wereld nog niet perfect is. Als ik moet kiezen tussen een volmaakt wereld en ikzelf met een burn-out – of een imperfecte wereld waarin ik gelukkig en ontspannen bent, dan kies ik elke dag van de week voor het laatste.

Maar ja, ik heb dan ook niet de illusie dat ik de wereld moet verbeteren of veranderen…

8. “Door te piekeren los ik de problemen op” – de illusie van controle.

De controle freak is een expert in piekeren. Over alles moeten er zorgen gemaakt worden – want het zou eens fout kunnen gaan. Dan zijn we nog verder van huis. En piekeren helpt om dat te voorkomen, toch?

Mis! Piekeren helpt helemaal niets. Nog geen sikkepit. Als je piekert dat je niet alles af krijgt, krijg je het daarmee wel af? Nee toch? Daar moet je iets voor doen. “Als ik alle problemen heb opgelost, hoef ik niet meer te piekeren.”

Misschien moet je juist stoppen met piekeren, zodat je alle problemen kunt gaan oplossen…

9. “Ik wil meer controle”, houdt je controle freak in stand.

Dat lijkt bijna een manische behoefte. Meer controle betekent minder onzekerheid. Want van onzekerheid, verrassingen of spontane acties houdt de controle freak niet. Dat wordt het een chaos!

Maar uiteindelijk wil hij of zij niet meer controle, maar meer zelfvertrouwen. Als je vertrouwen hebt in jezelf, hoef je niet alles te controleren. Dan kun je loslaten en er vanuit gaan dat alles goed loopt. Omdat je vertrouwen hebt in je eigen vaardigheden. Meer zelfvertrouwen is de sleutel naar het loslaten van de controle.

10. Deze lijst is niet compleet.

Dat klopt, hij is niet compleet. Dus heb je hier de ruimte om de lijst aan te vullen. Dan weet je zeker dat het perfect is. En kun je daarna ontspannen!

En ben je zelf ‘normaal’ en leef je met een comtrole freak, dan weet je nu waar je mee te maken hebt. Ach, ook controle freaks zijn prima mensen. Ze bedoelen het meestal goed.

Als je een ingenieur een brug laat bouwen, kun je beter een controle freak inhuren dat een sloddervos. Je wilt niet over de brug rijden en plotseling nog een paar bouten en moeren op de weg zien liggen, nietwaar?

Dus geef de controle freaks een aai over hun bol en wees blij dat jij iets makkelijker kunt ontspannen!

Wil je leren de controle los te laten en meer te ontspannen? Bestel dan de volgende e-cursus:

Lijkt een ontspannen en positief leven je niet heerlijk? Het kan!

Over de schrijver 

Frank De Moei

Frank is een professionele life-coach, gespecialiseerd in persoonlijke groei. Sinds 2008 heeft hij via deze site meer dan 15.000 cursisten online begeleid in gelukkig en succesvol leven. Meer over Frank

Ontdek  het geheim
Hoe je krijgt wat je wilt

Ontvang ons gratis eBoek.

35.000 lezers gingen je voor!


Ook leuk om te lezen:

Maakt geld gelukkig of gestrest?

Laat het verleden achter je

3 Nadelen van perfectionisme

  • miranda schreef:

    Hallo Frank,

    Pfff ff een domper hier. En ben gaan googlen. Toen kwam ik dit artikel tegen.
    Ik kan niet eens de vaatwasser uitpakken zonder dat hij t overneemt en dan ook nog commentaar hebben op mijn werkwijze. 4 rondjes om de auto om de deuren te checken.
    Altijd bang om in de schulden te komen.

    Ik verlies echt vaak mn geduld ervoor. Hoe kan ik hier nou mee omgaan?

    Gr M

    • Beste Miranda,

      Controle komt voort uit angst, dus er is meer vertrouwen nodig om de controle los te laten.
      Wellicht dat het besef dat het allemaal te maken heeft met angst/twijfel je iets meer geduld geeft,
      want angst en twijfel zijn ontzettend menselijk :)

      Het is moeilijk, zo niet onmogelijk om je partner te veranderen als hij dit zelf niet wil.

      Wellicht geven de inzichten in het volgende artikel je wat aanknopingspunten
      die je kunt meenemen in jullie gesprekken:
      https://www.newstart.nl/blog/controle-loslaten-hoe-doe-je-dat/

      Veel succes en vriendelijke groet,
      Frank

  • albert schreef:

    Dag Frank,

    10 waarheden waar geen spijker tussen is te krijgen, herhaaldelijk gelezen, erg leerzaam.

    Bedankt. Albert – Assen

  • Nu ik dit lees denk ik dat mijn man ook zo is.
    Ik heb het er weleens met hem over en zegt dan dat het niet zo is.HEr is niets met hem aan de hand en wil ook niet in therapie want ik mankeer niets.
    Wat kan ik doen. Hij maakt het leven met hem steeds moeilijker voor mij.

    • Beste Anja,

      Je kunt helaas niet iemand dwingen om aan zichzelf te werken.
      Dit hoeft overigens ook niet per se d.m.v. therapie. Er zijn legio mogelijkheden:
      coaching, een online cursus volgens, zelfonderzoek, een goed boek, etc, etc.

      Ik zou wèl aangeven waar je eigen grenzen liggen. Ook al kun je een ander
      niet dwingen te veranderen, je kunt wel duidelijk maken wat je accepteert en wat
      je niet accepteert in andermans gedrag.

      Veel succes en vriendelijke groet,
      Frank

  • Renger schreef:

    Beste Frank,

    Maar wat als het de aanleg (van angst en onzekerheid) is, haar moeder haar in haar (beangstigende) greep heeft, zij het weer overdraagt op onze dochter, 3 keer per nacht naar de wc wegens spanning, etc. en gecombineerd is met jalousie en egoisme? Het is ondraaglijk, ik ga er lichamelijk en geestelijk onder door maar er zijn kinderen in het spel.

    Is het ook om te buigen in iets wat positief is voor mij. Gewoon positief, blij, tevreden?
    Zo niet, hoe moet ik de relatie beeindigen en mij aan haar onttrekken?

    Met vriendelijke groet,
    Renger

    • Beste Renger,

      Dat zijn belangrijke vragen die niet in een paar woorden te beantwoorden zijn.
      Is het mogelijk om zelf helemaal blij en tevreden te zijn als je partner dat niet is?
      Dat is moeilijk, want ze beïnvloed je natuurlijk wel degelijk.

      Als je er geestelijk en lichamelijk aan onderdoor gaat, dan beïnvloed jouw stemming
      ook je kinderen. De beste manier om dit op te lossen, is als je partner het in zichzelf oplost,
      maar dat kun je helaas niet verplichten.

      Lees het volgende artikel om te bepalen hoe je ervoor staat en wat je eventueel kunt doen:
      https://www.newstart.nl/blog/wanneer-moet-je-afstand-nemen-in-je-relaties/

      Veel succes en vriendelijke groet,
      Frank

  • Corrie schreef:

    ook ik krijg de term vaak naar me toegeslingerd en ondanks dat ik een hekel heb aan hokjes, zijn er dus voor mensen zoals ik ook hokjes, fantastish voel me gelijk een stuk beter nu. Ik heb vroeger te vaak moeten horen dat als ik ergens aan begin het niet afmaak en omdat het nu allemaal wel af komt ben ik een controlefreak.

    • Beste Corrie,

      Nee, geen hokjes alsjeblieft! :)
      Daar hebben we al genoeg van en niemand is eendimensionaal. Je kunt ook prima een beetje een controlefreak op één gebied zijn en heel relaxt op een ander gebied. Dus stop jezelf niet in een hokje – tenzij je je daar natuurlijk beter bij voelt, omdat het vorige hokje minder goed klonk :)

      Vriendelijke groet,
      Frank

  • Ik heb decennia lang meegedraait in de loopmolen van een controlefreak. Gevolg was, ik geraakte mezelf volledig kwijt en landde hard in een depressie. Mijn controlefreak niet… die bleef ongestoord maar verder freaken.
    Maar das gelukkig voor mij verleden tijd… hij mag lekker freaken zonder mij.
    Kan mij eigenlijk geen barst meer schelen, ik heb dik mijn deel gedaan door hem jaren bij te staan.

  • President Donald Trump is een perfect voorbeeld van een perfectionist en controlefreak.
    Zijn wil is wet en wie zich verzet wordt gestigmatiseerd.
    Als je in het begin een relatie begint met zo iemand dan ben je best gecharmeerd. Het lijken mensen te zijn die actie willen, initiatief nemen, te sturen, oplossingsgericht te gaan werken, risico’s te nemen. Vrij laat kom je tot het beseft dat het vrij eenzame angstige bekrompen mensen zijn. Die vooral naar zichzelf gericht zijn. Hun eigen spiegelbeeld is zelfs een concurrent, want het beeld dat zij via deze spiegel van zichzelf zien strookt vaak niet met het werkelijke beeld dat ze van zichzelf – innerlijk – al jaren vormen.

    Dus wie ben jij dan om dat beeld van hen te gaan veranderen.

  • Jeetje, ik heb het idee dat dit artikel voor/over mij is geschreven. Het kerstboom punt is bij mij inderdaad een jaarlijks terugkerend issue. Ik heb inmiddels ook een kunst kerstboom, want die is ieder jaar hetzelfde. De angst dat ik een kerstboom moet uitzoeken en dat deze niet is als hoe ik het in mijn hoofd heb, die gedachte alleen al maakt mij mega geirriteerd en onrustig. Alles tot in detail gepland willen hebben (hoe laat weg, dan ben ik daar om, dan heb ik zo lang, dan ben ik zo laat thuis en kan ik dit nog doen, zodat ik dat nog kan doen…), de staande ovatie als je iets (voor jou) perfect hebt gedaan maar niet krijgt en je dan weer onzekerheid geeft waardoor je het nog beter wil doen, niets uit handen kunnen geven omdat het anders “fout” gaat, nooit niets kunnen doen.. en vooral geen beslissing kunnen nemen, omdat je bang bent dat het de foute is en de gevolgens een catastrofe zullen zijn, waar je niet op voorbereid bent… etc etc.. Ik was blij om te lezen dat ik niet de enige ben en dit is ook zeker iets wat ik aan mijn psycholoog laat lezen, want dit verwoord precies hoe ik me dagelijks voel. Als je het onder woorden moet brengen klinkt het altijd zo stom en diep van binnen weet je het, maar helaas… het is vermoeiend, doodvermoeiend en staat iedere vorm van spontaniteit in de weg… je leeft voor controle en niet meer een leven..

    • Beste M,

      Perfectionisme is inderdaad vermoeiend, dus waarom blijven we er mee doorgaan?

      In mijn ervaring zijn er twee kernoorzaken.
      1. Als we het niet perfect doen, zijn wij niet goed genoeg. Dit heeft te maken met een gebrek aan eigenwaarde (zie punt 9 in het artikel).
      2. We houden vast aan wat onze gedachten, in plaats van aan de realiteit. Ons idee over hoe dingen zouden moeten gaan, botst dan regelmatig met de werkelijkheid.

      Zoals jij het verwoord:

      “De angst dat ik een kerstboom moet uitzoeken en dat deze niet is als hoe ik het in mijn hoofd heb, die gedachte alleen al maakt mij mega geirriteerd en onrustig.

      De oplossing is jezelf meer te waarderen en het idee hoe dingen zouden moeten gaan, (wat meer) los te laten. Stap voor stap, elke dag een beetje oefenen :)

      Heel veel succes!

      Vriendelijke groet,
      Frank

    • Waaw dat is ook exact hoe ik mij voel! Alle voorbeelden die je noemt zoals alles perfect plannen, als ik nu vertrek ben ik zo laat daar (zelfs nog even in Google maps steken), dan moet ik om zo laat terug vertrekken om op tijd thuis te zijn om dat nog te doen… Ik worstel vooral met het geen beslissingen kunnen nemen, voortdurende twijfel om inderdaad het foute te kiezen waardoor ik dingen niet meer gedaan krijg of steeds blijf uitstellen… Het vreet energie…

  • Ik leef al 30 jaar samen met een controlefreak, dit niet alleen op zichzelf maar ook naar anderen van hun omgeving toe. De laatste jaren heb ik hét middel ontdekt om ermee te leven. Is eigenlijk zeer eenvoudig. Ontneem hen alle controle over jezelf, neem hen face to face bloedserieus maar blijf ondanks alles jezelf en doe alle dingen die jij wilt zonder hun om rekenschap te vragen. Je eigen leven terug onder controle krijgen is hierin cruciaal. Wat zij daarover denken is louter bijzaak. Stem ook volmondig goed wat zij willen plannen maar “eis” dit voor jezelf naar hun toe ook op.
    En het probleem waar zij mee worstelen is hun zaak, niet het jouwe. Wijk daarin geen duimbreedte. Zij zijn ziek, niet jij. Zij kunnen enkel zichzelf helpen en bijspijkeren. Daar hou je best je handen van af.

    • Dag henk, het idee dat mijn controlefreak eigenlijk ziek, zielig en alleen is heeft mij er lang van weerhouden uit haar leven te verdwijnen, zo van: als het kanker was geweest zou je ook niet gaan… maar ik kan het niet meer. Op mijn tenen lopen, overal kritiek op krijgen, geen kritiek kunnen geven… ik ben een optimist die het leven niet al te serieus neemt maar mijn controlefreak zit me zo in de weg dat ik nu mijn eigen pad maar eens ga lopen

  • Dag allemaal,

    Ik ben er inmiddels achter dat ik niet meer kan samenleven met mijn controlefreak. Komt nog bij dat ze alles wat ik zeg letterlijk neemt. Ik heb er genoeg van

  • {"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}
    >