Omgaan met perfectionisme is makkelijk als je inziet dat perfectie een totale illusie is. Moet je leren omgaan met blauwe smurfen? Moet je je drang naar onsterfelijkheid loslaten? Nee toch? Dat kost je geen enkele moeite, want je gelooft er gewoon niet in. Laten we eens door die illusie van perfectie heen prikken – en het zo loslaten.

Niemand is geboren als perfectionist.
Ooit een kleuter gezien die last had van perfectionisme? Die zei: “Verdorie, ik probeer al drie weken te lopen en nog lukt het niet. Ik heb gefaald!” Of: “Mijn tekening lijkt nergens op: paarse bomen, dan kan gewoon niet! Wat een mislukking!” Nee toch? Geen enkel kind is geboren met perfectionisme. Perfectionisme is aangeleerd, het hoort niet bij jouw oorspronkelijke zelf.

Als kind krijg je te horen: “Je moet meer je best doen.” Als volwassenen vertaal je dat uiteindelijk in: “Ik kan altijd beter.” Als kind hoor je: “Nee, dat doe je fout!”  Als volwassene concludeer je: “Als ik dat niet goed doe, ben ik een mislukking.”  Perfectionisme is het pad van presteren te ver ingaan – en niet meer terug kunnen naar een normaal niveau.

Wanneer mag je eindelijk ontspannen?
De realiteit is niet perfect. Of liever gezegd: mensen maken fouten. Alles dat je hebt geleerd, heb je geleerd mèt vallen en opstaan. Niets in je leven is in één keer perfect gegaan. Kun je dan inzien? Ook al ben je een perfectionist, de realiteit is anders – en van de realiteit kun je niet winnen.
Zo word je weer ontspannen.

Waar doet de perfectionist het allemaal voor? Uiteindelijk willen ook perfectionisten hun doel bereiken. Ze hopen daarna te kunnen genieten van hun prestaties: “Ik heb het goed gedaan, nu kan ik eindelijk ontspannen.” Maar dat lukt zelden. Als ik verwacht de maan te bereiken, ben ik dan tevreden met de elfde verdieping van een wolkenkrabber?

Tip 1 voor perfectionisten: Zie het verschil tussen fantasie en realiteit.

Patat op Pluto? Waarom niet?
Hier is het kerninzicht: Perfectionisme is tegennatuurlijk. Letterlijk gaat het tegen de natuurwetten in. Perfectionisme is een kunstmatige illusie die ontstaat in het verstand. En de echte wereld is het tegenovergestelde: natuurlijk, realistisch en niet perfect. De wereld heeft niets met jouw of mijn verstand te maken. Het gaat gewoon zijn eigen gang…

De botsing ontstaat doordat we deze kunstmatige illusie van perfectionisme projecteren op onszelf en anderen. Dat levert alleen maar problemen op! Het is een onmogelijk doel. Ik heb liever dat je zegt: “Ik wil in 2035 een patatkraam openen op Pluto”, dan dat je zegt: “De wereld moet perfect zijn en ik ook.” Die patatkraam, dan zou je best eens kunnen lukken – maar de perfecte jij bereik je nooit.

Aan de perfecte wereld wordt gewerkt…
Bovendien: Als het je uiteindelijk zou lukken om een frietkraam op Venus te openen (een hele prestatie nietwaar?), dan zou jij ontevreden zijn, omdat je er een op Pluto wilde! Als je vindt dat jij – of de wereld of iemand anders – perfect moet zijn, zit er maar één ding op: dan moet je je eigen planeet beginnen. Met of zonder patatkraam, dat mag je dan helemaal zelf bepalen, want het is tenslotte jouw planeet….

Op Facebook schreef ik laatst:
“Goed nieuws: Aan de perfecte wereld wordt gewerkt!
(Helaas zal het volgens verwachting pas rond 2096 voltooid zijn.)
Dus nog even geduld!”

Een gebrek aan zelfwaardering.
Hier op aarde gaat perfectionisme je niet gelukkig maken. Onmogelijk! De tevreden perfectionist is net zo’n tegenstelling als de bescheiden opschepper of de hulpvaardige egoïst. Ze bestaan gewoon niet. Perfectionisme is het logische gevolg een gebrek aan zelfwaardering. Als je jezelf de moeite waard vindt, wat je ook doet, dan zul je perfectionisme gewoon loslaten.
De e-cursus Blijvend Zelfvertrouwen gaat je helpen met een positiever zelfbeeld.

Tip 2 voor perfectionisten: Vergroot het vertrouwen in jezelf.

Help – mijn broekriem zit te strak!
Ook wordt perfectionisme veroorzaakt door te veel in je hoofd zitten. Ons verstand heeft vaak een behoorlijk onrealistisch idee over hoe dingen zouden moeten zijn. We creëren daarmee een kunstmatige schijnwereld – een onrealistische afspiegeling van de echte wereld. Als je leert wat meer uit je hoofd te stappen, dan transformeert je perfectionisme zich tot een ontspannen realisme.

Verlaag je onrealistische verwachtingen en waardeer wat je al goed doet. Perfectionisme is als een broekriem die je veel te strak zit. Je draagt het in de hoop dat het goed staat, maar ondertussen krijg je nauwelijks adem. Laat de stress van perfectionisme los en zet je broekriem een paar gaatjes ruimer. Je zult je opgelucht voelen!

Tip 3 voor perfectionisten: Laat je stressvolle gedachten los.

De volgende e-cursus gaat je hierbij helpen:

De e-cursus Nooit meer Zorgen of Stress.
Negatief denken, stress en zorgen voorkomen dat je je goed voelt en geniet van je leven. Wil je meer ontspannen? Laat je stress dan los met deze online training en voel je weer vrolijk en positief! De training is gebaseerd op bewezen coaching technieken en is makkelijk via je e-mail te volgen.
Word ontspannen en positief – snel en eenvoudig

Ik hoor graag je ervaring of vraag over dit onderwerp 🙂

Op jouw succes!

Frank de Moei | Newstart.nl
Ik ben een professionele life-coach, gespecialiseerd in persoonlijke groei. Sinds 2008 heb ik meer dan 10.000 cursisten geholpen met het vinden van meer zelfvertrouwen, minder stress, betere relaties, leuker werk en meer geluk in hun leven. Gratis e-boek | Online Training | Online Coaching

18 antwoorden
  1. elly
    elly zegt:

    Ik vind dit een heel leuk atikel, het valt me iedere keer weer op dat je het op zo, n smeuige manier brengt dat het gelijk aanspreekt en blijft hangen, mijn complimenten daarvoor groetjes elly

    Beantwoorden
  2. liliane
    liliane zegt:

    Ik vind dit een fantastisch artikel . Ik ben spijtig genoeg een perfectionist en heb daar heel veel moeilijkheden mee in het dagelijkse leven .Wegens mijn perfectionisme ben ik ook veel te veeleisend t.o.v. mijn vrienden en de mensen in mijn onmiddellijke omgeving.

    Ik ga er aan werken om minder perfectionistisch te zijn maar gemakkelijk is het niet !!

    Dank voor het artikel

    liliane

    Beantwoorden
    • Anoniem
      Anoniem zegt:

      Waar ga je “aan werken”?! Kun je ook accepteren en de realiteit onder ogen zien? Kun je accepteren dat je perfectionistisch bent? En kun je zien dat dit je ook heel veel goeds brengt? Aan werken veronderstelt vechten, en vechten is tegen de stroom in zwemmen.. Ik ben ervan overtuigd dat dit je niet brengt waar jij uiteindelijk naartoe wilt .. Probeer te ervaren en ben dankbaar voor alles wat er al is .. Je zult zien dat dit meer rust geeft .. Succes!

      Beantwoorden
  3. Kitty
    Kitty zegt:

    Ik weet het………… Je heb helemaal gelijk. Perfectionisme en het gebrek aan zelf vertrouwen daar maak ik het mijzelf al vanaf mijn jeugd erg moeilijk mee. Momenteel heb ik er erg veel last van in mijn werk waar alles draait om kwaliteit en onder hoge druk prestaties leveren.
    Maar ik heb er vertrouwen in dat met de e-cursus blijvend zelfvertrouwen ik een positief zelfbeeld ga krijgen.

    Groetjes, Kitty

    Beantwoorden
  4. bert
    bert zegt:

    2 emoties..liefde en angst..bij angst hoort de wil te controleren ..maar ook perfectionisme en faalangst als tegenhanger. laat los hoort bij liefde..vasthouden bij de angst..alleen door acceptatie kun je verder komen..kortom laat de liefde stromen en geloof in jezelf , wordt een met je zelf dan zul je ook een worden met je omgeving. wat een ander vindt is eigenlijk niet relevant als dat negatief is ! maar luister en open je hart !

    Beantwoorden
  5. A
    A zegt:

    IK WIL EVEN RERAGEREN OP HET “PERFECTIONISME” U ZEGT DAT HET IS AANGELEERD MAAR DAT BETWIJFEL IK. Ik heb een nichtje gadegeslagen toen zij een kleuter was . Zij was een type dat niet sprak tot ze echt goed kon spreken en zo ging dat bij haar met alles. Ik denk toch dat dat een vorm van perfectionisme is en dat het weldegelijk niet aangeleerd was.

    Beantwoorden
    • Frank
      Frank zegt:

      Beste A,

      Mijn mening is dat de eerste signalen van conditionering merkbaar is bij kinderen vanaf hun derde jaar.
      Bij kinderen van 4-5 zie je het al subtiel terug.
      Het is soms lastig het verschil te zien tussen conditionering (perfectionisme) en de manier waarop een kind leert (bijvoorbeeld wachten totdat iets verinnerlijkt is voordat ze de volgende stap zet.)
      Hoe dan ook, het is slechts mijn mening, niet per se de waarheid, bepaal het voor altijd voor jezelf net zoals je dat nu doet 🙂

      Met vriendelijke groet,
      Frank

      Beantwoorden
  6. Petra
    Petra zegt:

    Vaak vind ik je artikelen een bron van herkenning maar nu ben ik het er niet helemaal mee eens. Ik betwijfel ook dat perfectionisme is aangeleerd. Ik geloof dat het een kernkwaliteit is en diep in mij geworteld zit. Het maakt mij tot wie ik ben. Met ook haar valkuilen en allergieën dus een goede balans is zeker noodzakelijk en daar moet aan gewerkt worden. Maar ik heb ook gemerkt dat als ik in sommige gevallen mijn perfectionisme loslaat ik juist doodongelukkig wordt. Dan doe ik wat niet bij mij past. Ik probeer ergens in te passen (mij aan te passen?) in iets wat (blijkbaar) niet voor mij werkt. Voor mij is het een kernkwaliteit en als ik dat los ga laten, raak ik ook een stukje van wie ik ben kwijt. Maar nogmaals een gezonde balans is een must!

    Beantwoorden
    • Sander
      Sander zegt:

      Of perfectionisme is aangeleerd weet ik niet, maar dat het in sommige diepgeworteld zit is duidelijk.
      Ik denk dat perfectionisme een reactie is op iets anders. Iets wat je niet kan accepteren van jezelf of vanuit de omgeving.
      Van heel dichtbij zie ik hoe mijn partner ermee worstelt en het perfectionisme komt altijd om de hoek kijken om te voorkomen dat er een situatie ontstaat die niet geaccepteerd kan worden. Mijn partner probeert met haar perfectionisme de omgeving te sturen in een richting zodat het matched met het beeld zoals zij dit vooraf ziet.
      Dat is makkelijk want dan hoef je ook niets te accepteren. je hebt het immers zelf bedacht 🙂

      Je perfectionisme loslaten zonder acceptatie is volgens mij een recept om jezelf gek te maken.

      Beantwoorden
  7. Anita
    Anita zegt:

    Er bestaat natuurlijk ook nog zoiets als: tijdens het proces een volledige inzet geven (ik bedoel opgaan in hetgeen waar je mee bezig bent, zonder oordelen). Dat is geen perfectionisme, vind ik. En dan gewoon tevreden zijn met het resultaat. Het resultaat is ook een onderdeel van het proces. Voor dit “resultaat” (datgene wat we gewend zijn als meetbaar eindproduct, waarop we beoordeeld worden) had je dit nog niet bereikt en was je dus niet in staat het “beter” te doen. Overigens, het hoeft de volgende keer niet per se BETER te zijn, de uitkomst zal wel ANDERS zijn.
    Goed artikel trouwens!

    Beantwoorden
  8. Diana
    Diana zegt:

    Vroeger had ik altijd de neiging om tegen mensen op te kijken die hoger opgeleid waren als ik. Zelf heb ik een LBO en MBO niveau. Ze waren in mijn ogen perfecter dan mij. Perfectie koppelde ik aan een hoge intelligentie, goede opleiding en een goede baan en veel geld. Nu heb ik leren denken: ik ben ook goed zoals ik ben en heb die hoge intelligentie kennelijk helemaal niet nodig. Ik ben net zo goed met mijn IQ en mijn vermogen.

    Beantwoorden
  9. Ria
    Ria zegt:

    Hallo Frank,

    Ik ben niet perfectionistisch, maar mijn man wel en dit geeft enorm veel spanningen, ik tracht altijd in zijn belang de dingen zo te doen dat er geen aanmerkingen op komen, nu dat is dus een verkeerde gedachte, het is nooit goed! en dat zal ik weten ook. Intussen weet ik dat ik alles verkeerd doe volgens zijn strenge normen, ik heb hem voorgesteld dat hij alles gaat doen wat hij beter kan als ik, hiermee kom ik er dus gemakkelijk af, er blijft niets over!
    Ik hoopte dan ook dat dit artikel ging hoe er mee om te gaan in je omgeving. Verder veel waardering voor je enthousiaste artikelen.

    Beantwoorden
    • Frank
      Frank zegt:

      Beste Ria,

      Ik kan me voostellen dat dit lastig is. Dit artikel is voor de perfectionisten zelf. Maar waarschijnlijk gaat je man dit artikel niet lezen en kun jij hem niet veranderen. Een mooie uitpraak is deze: “Er is niet verlichts aan jezelf kleiner te maken zodat een ander zich minder onzeker voelt.” Dus je grenzen aangeven is heel erg belangrijk! Uiteindelijk zul je nooit aan zijn hoge verwachtingen kunnen voldoen. Dus wat ga je dàn wel doen?

      Lees dit artikel eens voor omgaan met kritiek:
      https://www.newstart.nl/blog/omgaan-met-kritiek-van-anderen/

      Veel succes en vriendelijke groet,
      Frank

      Beantwoorden
      • Ria
        Ria zegt:

        Hallo Frank

        Bedankt voor je reactie, mijn man gaat dit natuurlijk inderdaad nooit lezen want hij heeft dat niet nodig !, wat ik ga doen, goeie vraag!
        Ik ben al begonnen met je cursus “blijvend zelfvertrouwen”(les 2) en hoop hiervan dat ik steviger met zijn verbale gedrag kan omgaan, er beter op kan reageren,( nu houd ik me in) om erger te voorkomen, en om meer zelf verzekerd te zijn. Ik besef namelijk dat door me in te houden ik hem de ruimte geef steeds meer commentaar te hebben en omdat ik me inderdaad onzeker ga voelen, is dat grenzen aangeven precies mijn zwakke punt. Ik merk wel dat het in gedachten houden van affirmaties een versterkend effect heeft, ik ga ervoor, nogmaals bedankt voor je ondersteunende reactie!
        Met vriendelijke groet Ria

        Beantwoorden
        • Frank
          Frank zegt:

          Graag gedaan Ria,

          Inderdaad, voor iedereen die iets doet, is er een ander die dat toestaat… Dus blijf dicht bij jezelf – je bent immers de helft van deze relatie dus je hoeft niet genoegen te nemen met een paar procent! 🙂

          Veel succes en vriendelijke groet,
          Frank

          Beantwoorden

Laat je reactie achter

Laat je reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.