Uitstelgedrag bij ZZP’ers: Dé valkuil van ondernemerschap?

Iedere ZZP’er kent het wel: de valkuilen van uitstelgedrag. Je werkt immers alleen en moet veelal jezelf zien te motiveren om aan de slag te gaan. Waarom is dat zo lastig? Hoe werkt uitstelgedrag in het menselijk brein?

Waarom?

Als eerste, waarom schrijf ik over uitstelgedrag bij ZZP’ers?

Dit komt omdat ik de laatste tijd meer vragen krijg van ondernemers en ZZP’ers die veelal tegen hetzelfde probleem aanlopen: ze vertonen uitstelgedrag waardoor ze last minute nog moeten beginnen aan belangrijke taken.

Met als gevolg…

Stress.


Wil je positief leven zonder stress?

Volg dan deze online Cursus Ontspannen.

Laat je zorgen los – en vind je innerlijke rust weer terug. Meer dan 15.000 cursisten gingen je voor!

“Je cursus was super – een gouden greep. Niets bracht rust en ontspaning in mijn leven. Maar met jouw cursus is het mij gelukt!”

Dit artikel is voor iedere ondernemer of ZZP’er die graag wilt leren om van zijn uitstelgedrag af te komen.

De ingrediënten voor uitstelgedrag

Als het gaat om uitstelgedrag zijn dit de dingen die ermee te maken hebben:

  • Motivatie: Hoe sterk is je verlangen naar een bepaalde uitkomst?
  • Verwachting: Hoe groot is de kans dat je slaagt en je uitkomst behaalt?
  • Waarde: Welke beloning ontvang je als je jouw uitkomst behaalt?
  • Impulsiviteit: Hoe impulsief ben je? Hoe makkelijk ben je afgeleid?
  • Beschikbare tijd: Hoe meer tijd je hebt om iets af te maken, hoe kleiner de motivatie om nu al te starten.

Dit zijn in grote lijnen de factoren die je uitstelgedrag als ZZP’er kunnen beïnvloeden. Sommige factoren spreken voor zich, zoals motivatie.

Zonder de juiste motivatie wordt het lastig om aan de slag te gaan. Pas als je intrinsiek (dus van binnenuit) gemotiveerd bent gaat het je lukken om écht aan de slag te gaan.

Uitstelgedrag en motivatie

De verwachting die je hebt over de te behalen uitkomst is ook erg belangrijk. Uitstelgedrag is namelijk vaak een product van perfectionisme of faalangst. Als je niet aan iets begint, dan kun je ook niet falen. Als jij denkt dat de kans op slagen klein is, dan is de kans dat je gaat uitstellen groot.

Waarde gaat uiteraard om de beloning die je ontvangt als je de taak uitvoert. In het geval van de ondernemer of ZZP’er is hier vaak sprake van een financiële beloning. Bijvoorbeeld voor het uitvoeren en voltooien van een specifieke opdracht voor een klant.

Impulsiviteit kent meerdere dimensies. Elke dag begin je namelijk met een bepaalde hoeveelheid wilskracht. Hoe meer keuzes je maakt en hoe meer energie je verbruikt, des te minder wordt die mentale wilskracht. Het is niet voor niets dat ze in supermarkten vaak snoepjes en dergelijke bij de kassa’s plaatsen. Je hebt al constant ‘nee’ of ‘ja’ tegen producten moeten zeggen, hierdoor vermindert je wilskracht. Eenmaal bij de kassa beland is de kans groot dat je toch toegeeft en nog gauw een zak snoepjes meepakt.

Impulsiviteit zit deels in je: de één is sneller afgeleid dan de ander. Maar daarnaast verandert impulsiviteit naarmate de dag vordert. Hoe verder op de dag, hoe makkelijker het wordt om toe te geven aan verleidingen. Doe daarom nooit je allerbelangrijkste taken in de middag. Gegarandeerd dat je dan je taken uitstelt tot morgen, omdat je dan “meer energie hebt en fitter bent” (klinkt deze smoes bekend? ?)

Tot slot speelt ook de beschikbare tijd een rol. Je kent het vast nog wel uit je schoolperiode: je had drie maanden om een rapport te maken. Wanneer begon je? In de laatste maand? Of misschien zelfs in de laatste week?Of je besteedde juist drie maanden om van een mug een olifant te maken. Als je weinig tijd hebt om iets te voltooien wordt de druk groter om aan de slag te gaan.

Maar als ondernemer of ZZP’er komt het signaal om te starten meestal niet op tijd. Als een klant lang moet wachten op een voorstel of antwoord van jou gaat hij naar een ander, misschien zonder je van tevoren nog een keer te herinneren. Je krijgt zakelijk gezien niet altijd een tweede kans.

Zo zie je maar, uitstelgedrag bij ZZP’ers kan nare gevolgen hebben.

Waarom uitstelgedrag gevaarlijk is voor ZZP’ers

Dit brengt ons ook gelijk bij het gevaar van uitstelgedrag.

Als ZZP’er ben je afhankelijk van je motivatie om dingen gedaan te krijgen. Heb je geen zin of geen energie, dan wordt het moeilijker voor je om te starten. Als je niet start – en dus niet werkt – komt er ook geen geld binnen. Geen geld verdienen staat gelijk aan afzwakking van je bedrijf.

Stilstand is achteruitgang.

Uitstelgedrag overwinnen

Heldere doelen stellen

Eén van de dingen die je kan (en zou moeten!) doen om uitstelgedrag te verminderen is het stellen van doelen. Heb jij financiële doelstellingen voor jouw bedrijf? Wat wil je hebben bereikt aan het einde van dit jaar? Waar sta je over drie maanden? Welke acties ga je voltooien deze week?

Doelen stellen hoeft helemaal niet ingewikkeld of lastig te zijn. Je kan simpelweg de SMART-formule toepassen.

Smart staat voor:

S = Specifiek

M = Meetbaar

A = Acceptabel

R = Realistisch

T = Tijdsgebonden

Voorbeelden van goed geformuleerde SMART-doelstellingen:

  • De winst moet dit jaar 27% groter zijn dan de winst van vorig jaar.
  • Eind van deze maand wil ik 6 nieuwe klanten.

Formuleer SMART doelen

Terugblikken op je doelen

Om ervoor te zorgen dat je de opgestelde doelen in je achterhoofd houdt raad ik je aan om zeer regelmatig naar je doelen te kijken. Maak je al to-do lijsten? Mooizo! Blik elke week terug op je behaalde doelen en probeer hieruit leringen te trekken om effectiever en efficiënter te worden. Bedenk waarom je bepaalde taken wel en waarom je bepaalde taken niet hebt gedaan.

Doe hetzelfde per kwartaal. Stel doelstellingen op per kwartaal en check dan elke drie maanden waarom je bepaalde doelstellingen wel en waarom je bepaalde doelstellingen niet hebt behaald. Deze reflectie helpt je om in het vervolg efficiënter te werk te gaan.

Tot slot doe je hetzelfde per jaar. Stel elk jaar doelen op en reflecteer daar jaarlijks op. De periode rond Oud en Nieuw is hier uitermate geschikt voor. Je sluit het huidige jaar af en staat klaar om vers te beginnen aan het nieuwe jaar.

Jezelf (net) genoeg tijd geven

Begin niet te laat maar begin ook niet te vroeg. Volgens de Wet van Parkinson zul je alle beschikbare tijd benutten. Je wilt ook niet dat je bezig blijft met bijzaken. Zodoende raad ik je aan om nét genoeg tijd in te plannen zodat je de hoofdzaken af kunt hebben. Op die manier behoudt je wel de urgentie, maar dan zonder stress.

Begin met je meest belangrijke taken in de ochtend

Op welke dagen ben jij het meest productief?

Op welke momenten voel jij je het meest productief?

Time management bestaat eigenlijk niet. Je kan tijd niet managen. Wat je wel kan managen ben jezelf. Jíj moet actie gaan ondernemen. Dus time management draait eigenlijk om het managen van jezelf.

Begin met je belangrijkste taken

Om ervoor te zorgen dat je elke dag je belangrijkste taken voltooid raad ik je aan om ’s ochtends met de meest belangrijke taken te beginnen. Zorg ervoor dat je tijdens die momenten niet afgeleid kan worden en dat je niet aan iets anders begint voordat je belangrijkste taken klaar zijn.

Door aan het einde van elke werkdag een to-do lijst te maken voor de volgende dag kun je jezelf helpen om je doelen helder voor ogen te houden. Noteer slechts drie tot vijf to-do’s. Hiermee zorg je ervoor dat je voldoend tijd hebt voor de allerbelangrijkste taken. Als je die taken af hebt kun je doorgaan met minder belangrijke werkzaamheden.

Monitor je energie en let op wat je eet

Als time management en productiviteit draait om jezelf managen, dan is je ‘brandstof’ een belangrijk item.

Immers, als je jezelf niet voorziet van de juiste brandstof houdt je het niet lang vol. Monitor zodoende je energiepeil gedurende de dag en let op wat je eet.

Eet vooral geen te zware lunch tijdens de middag. Hierdoor wordt je slaperig en minder alert gedurende de rest van de middag. Ik raad je aan om eens te experimenteren met het eten van lichtere maaltijden tussen de middag. Zo ben je constant voorzien van een stroom nieuwe energie, zonder dat je een duf gevoel krijgt. Je maag krijgt dan niet in één keer zoveel eten te verwerken.

Ook hier geldt: doe de belangrijkste dingen wanneer jij veel energie hebt. Waarschijnlijk is dat in de ochtend, en niet gedurende de middag.

Laat je niet gek maken door ‘inbound’

Er is nog nooit een tijdperk geweest met meer afleidingen en onderbrekingen dan vandaag de dag. Laat je daarom niet gek maken door wat anderen van jou willen. Begin de ochtend niet met het checken van e-mail, doe dit op zijn vroegst pas rond 11.00 uur. Klanten die echt iets dringends nodig hebben zullen je trouwens toch wel bellen. Daar hoef je je geen zorgen om te maken.

Er zal hoe dan ook meer op je af komen (inbound) dan dat je ooit kan wegwerken. Blijf trouw aan jezelf en je doelen en laat je niet teveel afleiden en onderbreken. Al die dingen zorgen ervoor dat je geen tijd en energie meer hebt om te werken aan jouw doelstellingen.

Motiveer jezelf!

Volgens performance coach Tony Robbins draait het behalen van de gewenste resultaten om het benutten van productieve stemmingen. Gelukkig kun je jezelf hier een beetje mee helpen door dingen te doen die jou motiveren en je in een goede toestand brengen.  Zoals je weet is motivatie één van de krachtige ingrediënten om uitstelgedrag te overwinnen.

Enkele dingen waarmee je kan experimenteren:

  • Zorg voor veel energie. Plan elke maand één week in dat je helemaal geen koffie drinkt. Zo wordt je minder resistent tegen cafeïne en is de volgende kop koffie weer een echte energie boost.
  • Luister oppeppende muziek. Van welke muziek krijg jij veel energie? Luister naar die nummers als je even een oppepper nodig hebt.
  • Sport ’s ochtends. Als je de dag begint met lichaamsbeweging heb je hier de rest van de dag profijt van. Je bloed gaat sneller stromen, waardoor je meer energie hebt. Dit effect houdt meestal een hele dag aan.
  • Begin de ochtend met een succes-ritueel. Meerdere beroemdheden beginnen hun dag met een soort succes-ritueel. Dit ritueel helpt hen om in de juiste stemming te komen. Denk maar aan de topsporter die zich visualiseert hoe hij gaat winnen. Wat is voor jou een ritueel wat je elke ochtend kan doen om in de juiste stemming te komen? Het hoeft niks ingewikkelds te zijn, misschien is het al voldoende als je even de tijd neemt om rustig te ontbijten met een kop koffie terwijl je leest in een fictieboek.

Wil je positief leven zonder stress?

Volg dan deze online Cursus Ontspannen.

Laat je zorgen los – en vind je innerlijke rust weer terug. Meer dan 15.000 cursisten gingen je voor!

“Je cursus was super – een gouden greep. Niets bracht rust en ontspaning in mijn leven. Maar met jouw cursus is het mij gelukt!”

Over de schrijver 

Sander

Dit artikel is geschreven door Sander, gastauteur en stresscoach en ervaringsdeskundige. “Als life coach weet ik wat stress met je kan doen. Via deze website begeleid ik mensen naar een gelukkiger leven, met minder stress.”


Ook leuk om te lezen:

Burn out en werken: wanneer ga je weer aan de slag?

Wat je kunt doen tegen concentratieproblemen door stress

Stress herkennen om tijdig stress te stoppen

{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}
>