Loslaten van zelfkritiek – oefening

Zelfkritiek is als het slaan met een hamer op je hoofd – en je afvragen waarom dat niet goed voelt. Het ligt niet aan jou dat je je niet goed voelt, het ligt aan de hamer! De beste manier om onzeker te blijven, is door te gaan met zelfkritiek. Dus hier is een oefening om te stoppen met je zelfkritiek.

Dweilen met de kraan open.
Maar eerst moeten we begrijpen waar deze zelfkritiek vandaan komt. Immers, als je niet weet wat de oorzaak is, kun je ook geen oplossing vinden! Dat is als dweilen met de kraan open – niet erg succesvol. In het artikel Van zelfkritiek naar zelfvertrouwen noemde ik vier redenen waarom we zelfkritiek hebben. Laten we die eerst eens bespreken, anders blijft de kraan openstaan…

Ten eerste reden van zelfkritiek is eenvoudig: het is een gewoonte geworden. Veel cliënten die ik coach, hebben hier last van. Vaak zijn ze zich er niet eens van bewust, het ‘suddert’ subtiel in hun hoofd. Als we dan ontdekken wat ze precies tegen zichzelf zeggen, schrikken ze vaak: “Hè, zeg ik dàt tegen mezelf? Dat klinkt wel erg negatief!” Ze hadden wel hoofdpijn, maar waren zich niet bewust van de hamer…

Zelfkritiek houd je scherp – maar niet heus.
De tweede reden waarom we zelfkritiek hebben, is omdat we denken dat het ons scherp houdt. Dat is een denkkronkel: Het houdt je niet scherp, het maakt je alleen maar zwak. Blijf je scherp door jezelf met een vork te prikken? Misschien wel, maar het voelt niet lekker, toch? Er zijn veel betere manieren om jezelf te motiveren, en die zullen we in dit artikel ontdekken.

De derde reden voor zelfkritiek is dat we vooral niet te blij met onszelf mogen zijn. Want dan worden we arrogant en gaan we naast onze schoenen lopen. We moeten vooral bescheiden blijven. Bescheidenheid is een mooi doel, maar zelfkritiek is het verkeerde middel. Je wordt namelijk niet bescheiden van zelfkritiek, je wordt er onzeker van. En bescheiden is iets heel anders dan onzeker!

Je wordt geen beter mens door slecht over jezelf te denken.
De laatste reden dat we zelfkritiek hebben, is dat we denken dat het ‘normaal’ is. “Iedereen is toch kritisch op zichzelf?” Dat is een misverstand. Iedereen die spanning of onzekerheid voelt, is kritisch op zichzelf. Als je je ook zo wilt voelen, ga dan vooral door met zelfkritiek. Als je je beter wilt voelen, stop er dan mee. Dat iedereen het doet, wil nog niet zeggen dat het goed is…

Zelfkritiek komt in veel vormen, van subtiel tot ronduit zelfdestructief. Soms denken we: “Ik had die fout niet mogen maken”. Soms denken we: “Stommeling, wat ben je toch een ontzettend rund!” Subtiel of bot, geen enkele vorm van zelfkritiek gaat je helpen je beter te voelen. Je wordt geen beter mens door slecht over jezelf te denken!

Wat je denkt en voelt zijn hetzelfde.
Dus hier is een oefening. Het vereist wel dat je je bewust bent van je zelfkritiek. Je kunt niets veranderen wat je niet (h)erkend. De beste manier om je bewust te zijn van zelfkritiek is te luisteren naar je lichaam. Voel je ergens spanning? Ligt er een steen op je maag, grijpt er iets naar je keel? Spanning in je lichaam wordt veroorzaakt door spanning in je hoofd. Het is de spanning die wordt veroorzaakt door stress en zorgen. En de grootste vorm van mentale spanning is zelfkritiek…

Als je merkt dat je lichaam gespannen is, probeer dan te achterhalen wat je zojuist tegen jezelf zei:

1. Je kunt het toch niet.
2. Anderen zijn beter.
3. Je hebt een stomme fout gemaakt.
4. Je schiet te kort.
5. Je bent dom, saai, onzeker et cetera.

Kies de goede bestemming.
Wat je ook denkt, besluit er iets beters tegenover te zetten. Zolang je ‘meelift’ op deze negatieve gedachten, reis je naar een verkeerde bestemming! Dus zet het om. Geef jezelf voor elke zelfkritiek minimaal drie complimenten. Bijvoorbeeld:

1a. Ik kan het wel!
1b. Ik ben trots op wat ik heb bereikt.
1c. Ik kan alles leren wat ik wil.

2a. Ik ben mezelf.
2b. Ik ben net zo goed als anderen.
2c. Ik ben blij met mijn sterke kanten.

3a. Ik heb weer veel geleerd.
3b. Fouten maken is oké, iedereen maakt ze.
3c. Ik ben trots dat ik het heb geprobeerd!

4a. Ik ben de moeite waard.
4b. Ik doe mijn best en dat is voldoende.
4c. Ik ben prima, wat ik ook doe.

5a. Ik ben slim genoeg.
5b. Ik ben interessant.
5c. Ik voel me goed over mezelf.

Klinkt dit beter? Natuurlijk! Voelt dit beter? Natuurlijk! Om te stoppen met de gewoonte van zelfkritiek, zul je moeten oefenen. Het is als schrijven met je andere hand. In het begin kost het je moeite, maar als je oefent gaat het vanzelf. Oefen je niet, dan blijft de zelfkritiek doorwerken. En dat blijf je merken in je lichaam, in je gevoel en in je gemoedsrust.

Oefening baart kunst.
Waarom drie complimenten in plaats van slechts één? Omdat de focus bij veel mensen ligt op de zelfkritiek. Dus we moeten iets meer moeite doen om de balans weer positief te maken. In het begin kun je jezelf niet genoeg complimenten geven. Wees gerust, je wordt er niet arrogant van, je voelt je er alleen maar beter door.

Als je veel oefent met jezelf complimenten te geven, zul je merken dat de zelfkritiek langzaam weggaat. Dan – en alleen dan – kun je langzaam minderen. Op den duur hoef je jezelf ook niet meer bewust complimenten te geven, want dan gaat het onbewust. Als er minder zelfkritiek is, hoef je het ook minder te compenseren.
En als je de zelfkritiek loslaat, ontstaat er automatisch meer zelfvertrouwen.

Zelfkritiek of zelfrespect?
Ik geef mezelf alleen complimenten als ik merk dat ik zelfkritiek heb. Gelukkig komt dat weinig meer voor. Maar ik heb er wel aan moeten werken, het ging niet vanzelf! Hoe meer je oefent met complimenten, hoe minder zelfkritiek en hoe beter je je voelt. Dit is geen raketwetenschap! Iedereen kan stoppen met zelfkritiek! Zoals alles in het leven – elke gewoonte die je hebt – is het een kwestie van herhalen.

Je hebt absoluut niets te verliezen – maar je hebt wel alles te winnen! Door jezelf complimenten te geven krijg je meer zelfrespect. En is respect niet het tegenovergestelde van kritiek? Natuurlijk zijn er veel meer inzichten om zelfkritiek los te laten. Wil je meer zelfrespect, zelfacceptatie en zelfvertrouwen? Bestel dan de volgende e-cursus:

Vergroot je zelfvertrouwen in slechts 12 weken!
Je zelfvertrouwen is de basis voor je geluk. Hoe meer zelfvertrouwen je hebt, des te leuker en makkelijker alles wordt. Vergroot je zelfvertrouwen met deze online training en voel je beter over jezelf en je leven! De training is gebaseerd op bewezen coaching technieken en is makkelijk via je e-mail te volgen.Vergroot je zelfvertrouwen snel en eenvoudig

Ik hoor graag je ervaring of vraag over dit onderwerp 🙂

Op jouw succes!

Frank de Moei | Newstart.nl
Ik ben een professionele life-coach, gespecialiseerd in persoonlijke groei. Sinds 2008 heb ik meer dan 10.000 cursisten geholpen met het vinden van meer zelfvertrouwen, minder stress, betere relaties, leuker werk en meer geluk in hun leven. GRATIS E-BOEK | ONLINE TRAINING

3 antwoorden
  1. Simba
    Simba zegt:

    Mooi geschreven en verwoord, Frank.
    Je moet wel heel veel ervaringen in je praktijk hebben op gedaan om iedere week een nieuw artikel te verwoorden.

    Zelf heb ik niet zoveel last van zelfkritiek, maar ik herken wel veel vanuit de relatie waarin ik in zit.
    Ik ervaar dus zelf de kritiek in de manier die je beschrijft, en ik probeer me dan mezelf te overtuigen dat ik wel de moeite waard ben en positieve dingen over mezelf te zeggen.
    Maar erg uitputtend…..
    Met jouw metaforen gesproken, ik voel de hamer iedere keer op mijn hoofd slaan.
    Alleen ben ik niet degene die slaat.

    Ik weet dat mijn probleem ergens anders ligt, maar werd wel getriggerd door je artikel over zelfkritiek.

    Beantwoorden
  2. Roland
    Roland zegt:

    Goed artikel Frank! Alleen heb ik dit al vaker zelf geprobeerd (affirmaties), maar het probleem is ik geloof er niet in. Ik blijf hangen in een negatieve sfeer. Je hebt kleine succesjes nodig om verder te kunnen, want anders wordt het heel moeilijk.

    Beantwoorden
    • Frank
      Frank zegt:

      Beste Roland,

      Als je ergens niet in gelooft, dan werkt het ook niet.
      Je gebruikt overigens de hele dag al affirmaties, alleen zijn ze nu waarschijnlijk negatief (ik kan het niet, dat is vervelend, etc).
      Dus je gebruikt ze hoe dan ook. Dus kun je net zo goed positieve affirmaties gebruiken.
      Ben het zeker met je eens dat je kleine succesjes nodig hebt (dus ook actie). En toch … meestal komt succes ná mindset, niet ervoor 🙂

      Veel succes!

      Vriendelijke groet,
      Frank

      Beantwoorden

Laat je reactie achter

Laat je reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.